body encyclopedia
 
قالب وبلاگ

 

بیماری صرع

epilepsy

 

فهرست مندرجات

عوارض صرع

درمان صرع

درمان صرع به وسیله عمل جراحی

درمان با استفاده از رژیم کتوژنیک

مراقبت های فردی

مرحله ی پس از تشنج

صرع در زنان

صرع و قاعدگی

صرع و حاملگی

جلوگیری از بارداری در صرع

شیردهی در صرع

صرع و اختلال عملکرد جنسی

ملاحطات سالمندی

حساسیت به نور و صرع

صرع در کودکان

تب و تشنج

صرع و تاثیر آن بر آموزش کودک

صرع و تاثیر آن بر رفتار کودک

ورزش و بازی در کودکان مبتلا به صرع

صرع و ارتباط های خانوادگی و اجتماعی

جنبه های روانی

حمله ی پایدار صرعی

پیشگیری

تدابیر پزشکی

تدابیر جراحی

کاهش ترس از تشنج

بهبود مکانیسم های تطابقی

آموزش به بیمار و خانواده

درمان

 

چه هنگام باید به پزشک مراجعه کرد؟

وجود تشخیص بیماری صرع به این معنی نیست که هرگاه فرد مبتلا ٬ دچار تشنج شد باید به پزشک مراجعه کند. چنانچه فردی برای اولین بار دچار حمله ی تشنجی شده است باید به وسیله ی پزشک معاینه شود.

مراجعه به پزشک در موارد زیر ضروری است:

اگر حمله ی تشنجی بیش از 5 دقیقه به طول بیانجامد.

اگر حمله ی تشنجی به آهستگی بهبود بیابد.

چنان چه حمله ی دوم بلافاصله بعد از حمله ی اول روی دهد.

در صورتی که بیمار ٬ باردار یا مبتلا به دیابت است.

چنانچه حملات از نظر تعداد دفعات و شدت دچار تغییر شده اند.

چنانچه نحوه احساس بیمار در طول حملات و پس از آن تغییر کرده اند.

چنانچه قبل از شروع حمله ٬ سردرد ناگهانی و شدید یا سایر علایم و نشانه های سکته ی مغزی ٬ مانند ضعف یا کرختی یک طرف بدن ٬ کاهش بینایی ٬ گیجیی ٬ یا مشکلات هماهنگی بدن یا اختلالات تکلمی وجود داشته باشد.

اگر فردی را مشاهده کردید که دچار حمله ی تشنجی شده است ابتدا بلافاصله امداد پزشکی درخواست کنید و سپس اقدامات زیر را به عمل آورید:

- به آرامی بیمار را به یک طرف بچرخانید(وضعیت ریکاوری) و شی نرمی(مثل بالش یا پتو) را در زیر سر او قرار دهید و یقه ی پیراهن یا دستمال گردن وی را باز کنید.

- انگشتان خود یا شی دیگری را در دهان بیمار قرار ندهید. این کار ٬ تنها موجب گازگرفتگی انگشتان شما و آسیب دندان ها و زبان بیمار می شود.

- سعی نکنید تا جلوی تشنج کردن بیمار را بگیرید و یا با فریاد زدن یا تکان دادن بدن بیمار ٬ او را بیدار کنید. اگر بیمار در حال حرکت کردن است ٬ اشیا خطرناک را از او دور نمایید.

- به دنبال دستبند ٬ بازوبند یا گردن بند هشدار دهنده در نزد بیمار بگردید. بر روی این وسایل آدرس یا شماره ی تلفن فردی که باید در موقعیت اضطراری به او مراجعه نمود و داروهایی که باید بیمار در زمان حمله مصرف کند نوشته شود.

- تا زمان رسیدن امداد پزشکی نزد بیمار بمانید.

عوارض صرع

- احتمال بروز ضربه سر در صورت به زمین افتادن بیمار.

- احتمال غرق شدن بیمار ٬ در صورتی که حمله ی صرعی در هنگام شنا روی دهد و یا احتمال خفگی در وان حمام ٬ در موارد بروز حمله در زمان استحمام وجود دارد.

- حمله ای که موجب کاهش هوشیاری یا کنترل می شود ٬ چنانچه در هنگام رانندگی یا کار با وسایل خطرناک روی دهد می تواند عوارض جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد.

- حمله هایی که در طول حاملگی روی می دهند ٬ برای مادر و فرزند خطرناک هستند و بعضی داروهای ضد صرع ٬ خطر بروز ناهنجاری های مادرزادی را افزایش می دهند.

- صرع عوارض تهدید کننده ی حیات غیر شایعی دارد ولی در افراد مبتلا به صرع شدید ٬ طولانی یا مداوم (حمله پایدار صرعی) ٬ خطر آسیب مغزی دایمی و مرگ وجود دارد. در بیماران مبتلا به صرع ٬ به ویژه بیمارانی که صرع آنها به خوبی کنترل نشده است ٬ به احتمال ضعیف ممکن است مرگ ناگهانی غیر منتظره روی دهد. علت این عارضه نامشخص است و ممکن است ناشی از اثرات ساقه ی مغزی حملات تشنجی بر ریتم قلب یا عملکرد ریه باشد. احتمال مرگ ناگهانی غیر منتظره در صرع در موارد زیر افزایش می یابد:

- چنانچه حمله های صرعی در سنین پایین آغاز شده باشند.

- اگر حملات به طور مکرر روی دهند و بیش از یک منطقه از مغز را گرفتار کرده باشند.

- در صورتی که حملات علی رغم درمان دارویی ادامه داشته باشند.

مرگ ناگهانی غیر منتظره معمولا در جوانان مبتلا به حملات تشنجی و بیشتر در هنگام شب روی می دهد.

درمان صرع

در اکثر بیماران مبتلا به صرع ٬ استفاده از یک داروی ضد صرع موجب پیشگیری از حمله می شود و در بقیه ی بیماران ٬ دفعات و شدت حمله با مصرف دارو کاهش می یابد. در بیش از ½ کودکان مبتلا به صرعی که با دارو کنترل شده است پس از مدتی می توان مصرف دارو را متوقف نمود ٬ بدون این که حمله ها عود کنند. در بسیاری از بزرگسالان نیز می توان دو یا چند سال پس از عدم ایجاد حملات داروها را قطع کرد.

ممکن است پیداکردن درمان صحیح و مقدار مصرف مناسب ٬ پیچیده باشد. احتمالا در ابتدا ٬ مقدار نسبتا کمی از یک نوع دارو تجویز می شود و سپس ممکن است مقدار دارو به تدریج تا کنترل شدن حمله ها افزایش یابد. در صورتی که دو یا چند رژیم تک دارویی موفقیت آمیز نباشد ممکن است از درمان های ترکیبی استفاده شود. تمام داروهای ضد صرع ٬ دارای تعدادی عوارض جانبی از جمله خستگی خفیف ٬ گیجیی و افزایش وزن هستند.

عوارض شدیدتر عبارتند از: افسردگی ٬ بثورات جلدی ٬ کاهش هماهنگی حرکات بدن ٬ مشکلات تکلمی و خستگی مفرط.

عوارضی مانند دوبینی ٬ عدم تعادل ٬ گیجی ٬ خواب آلودگی ٬ کند شدن حرکات و اختلالات گوارشی ممکن است در اثر بالابودن مقدار مصرف بعضی از داروهای ضد صرع از اندازه ی معمول بروز کنند. برای آنکه حملات به بهترین نحو کنترل شوند باید داروها را به طور دقیق به همان شکل تجویز شده مصرف کرد. قبل از آنکه نوع ژنریک داروی مصرفی تغییر داده شود یا داروهای بدون نیاز به نسخه یا داروهای گیاهی مورد استفاده قرار گیرند باید با پزشک معالج مشورت کرد. هرگز نباید مصرف داروی ضد صرعی را بدون اجازه ی پزشک متوقف کرد. چنانچه مصرف داروهای ضد صرع نتایج موفقیت آمیزی به دنبال نداشته باشند باید با نظر پزشک از سایر گزینه های درمانی ٬ مانند جراحی ٬ تحریک عصب واگ یا رژیم کتوژنیک استفاده کرد.

مصرف دراز مدت بعضی از داروهای ضد صرع ممکن است موجب افزایش وزن ٬ کمبود ویتامین های بدن ٬ آکنه (جوش صورت) و تغییرات خلقی بیمار شود. درمان در فرد مبتلا به اختلال تشنجی ٬ تقریبا همیشه چند وجهی است و درمان بیماری های زمینه ای ٬ پرهیز از عوامل برانگیزاننده ی ٬ مهار حمله های عود کننده و توجه به مسائل اجتماعی و فیزیولوژیک مختلف را شامل می شود.

داروهایی مانند آمینوفیلین ٬ آسپیرین ٬ سایمتیدین ٬ آلوپورینول ٬ دیلتیازم ٬ فلوکستین ٬ اومپرازول و برخی داروهای ضد اسید معده ٬ آمیودارون ٬ وراپامیل ٬ کوتریموکسازول و اریترومایسین با داروهای ضد صرع تداخل می کنند. برنامه های درمانی باید بر حسب هر بیمار تعیین شوند و در آنها انواع بسیار متفاوت حمله های تشنجی و علل آنها و تفاوت های موجود در تاثیر و سمیت داروهای ضد صرع مد نظر قرار بگیرد.

انتخاب داروهای ضد صرع و نحوه ی درمان هر یک از انواع بیماری صرع  ٬ بحثی تخصصی و مفصل است و در اینجا تنها به ذکر نام تعدادی از این داروها می پردازیم:

داروهای خط اول در درمان صرع تونیک کلونیک عمومی(ژنرالیزه) اولیه عبارتند از اسیدوالپروییک و لاموتریژین و داروهای جایگزین برای درمان این نوع صرع ٬ شامل فنی تویین ٬ کاربامازپین ٬ توپیرامات ٬ زونیسامید ٬ فلبامات ٬ پریمیدون و فنوباربیتال هستند.

داروهای خط اول در درمان صرع ابسانس ٬ اسید والپروییک و اتوسوکسیمید و داروهای جایگزین ٬ لاموتریژین و کلونازپام هستند.

داروهای خط اول در درمان حمله های پارسیل عبارتند از: کاربامازپین ٬ فنی تویین ٬ لاموتریژین و اسید والپروییک و داروهای جایگزین از توپیرامات ٬ لوتیتراستام ٬ تیاگابین ٬ زونیسامید ٬ گاباپنتین ٬ پریمیدون و فنوباربیتال تشکیل می شوند.

درمان صرع به وسیله ی عمل جراحی

درمان صرع به وسیله ی عمل جراحی بیش از همه در مواردی صورت می گیرد که آزمایش های به عمل آمده نشان دهند که حمله ها ٬ از ناحیه ی کوچک و مشخصی از لوب گیجگاهی(تمپورال) یا لوب پیشانی(فرونتال) منشا گرفته اند. به ندرت در مواردی که حمله ها از چند ناحیه ی مغز آغاز شده و یا از منطقه ی حاوی عملکردهای مغزی حیاتی منشا گرفته باشند درمان جراحی توصیه می شود. در بیمارانی که در اثر اختلالات زمینه ای مغز ٬ مانند تومور خوش خیم یا وجود منطقه ای از بافت جوشگاهی(مثل اسکلروز هیپوکامپ) دچار صرع هستند می توان از جراحی استفاده کرد.

برای جراحی مغز در بیماری صرع ٬ قسمتی از پوست سر برش داده می شود و قطعه ای از استخوان جمجمه برداشته می شود. سپس ناحیه ای از مغز را که موجب بروز حملات می شوند برمی دارند. اگرچه پس از جراحی ٬ بسیاری از بیماران باز هم نیاز به داروی ضد صرع دارند تا دچار حمله نشوند ٬ اغلب تعداد انواع داروها و مقدار مصرف آنها کاهش می یابد. در بعضی موارد ٬ جراحی موجب بروز تغییر دایمی در توانایی های شناختی می شود. انجام EEG (الکتروآنسفالوگرافی) ٬ ویدئو EEG ٬ MRI یا CT اسکن ٬ PET و SPECT قبل از جراحی ضرورت دارد. همچنین باید قبل از جراحی بیمار را از نظر مبتلا نبودن به مشکلات روانی بررسی کرد.

پیشرفت های حاصله در زمینه ی ارزیابی قبل از جراحی و روش های جراحی میکروسکوپی ٬ منجر به افزایش یکنواخت موفقیت عمل جراحی در صرع شده اند. میزان عوارض بالینی چشمگیر جراحی ٬ کمتر از 5 درصد است. امروزه حدود 70 بیمارانی که لوب گیجگاهی آنها برداشته شده ٬ دیگر دچار حمله تشنجی نمی شوند و در 15 تا 25 درصد دیگر ٬ حداقل 90 درصد کاهش در تعداد حملات دیده می شود.

درمان با استفاده از تحریک عصب واگ(vagus nerve stimulation) (VNS) روش جدیدی است که در بیماران مبتلا به صرع مقاوم به درمان دارویی که کاندید عمل جراحی نیستند به کار می رود. در این روش ٬ یک الکترود دو قطبی بر روی بخشی از عصب واگ سمت چپ قرار داده می شود(عصب واگ ٬ زوج شماره ی 10 اعصاب جمجمه ای است که مغز را با قلب ٬ ریه ها و دستگاه گوارشی مرتبط می سازد). این الکترود به یک ژنراتور کوچک زیر پوستی در ناحیه ی زیر ترقوه ای وصل می شود و ژنراتور به نحوی برنامه ریزی می شود که ضربان های الکتریکی متناوب به عصب واگ وارد سازد. مکانیسم دقیق اثر VNS ناشناخته است. در عمل به نظر نمی رسد کارایی VNS بیشتر از داروهای جدید ضد صرع باشد و تقریبا 20 تا 40 درصد از حمله های تشنجی با این روش کاهش می یابند. اکثر بیماران ضمن استفاده از این روش باید به مصرف داروهای ضد صرع ادامه دهند ولی غالب آنها می توانند مقدار داروی خود را کمتر کنند.

درمان با استفاده از رژیم کتوژنیک

درمان با استفاده از رژیم کتوژنیک که از طریق رژیم غذایی حاوی چربی و پروتئین زیاد و کربوهیدرات (مواد قندی) کم صورت می گیرد در بعضی از کودکان مبتلا به صرع موثر واقع می شود. هدف از به کارگیری این رژیم غذایی ٬ وادارساختن بدن به تولید کتون ها است که در نتیجه ی آن ٬ بدن برای ایجاد انرژی ٬ به جای چربی از گلوکز استفاده می کند. نحوه دقیق تاثیر رژیم کتوژنیک مشخص نشده است. این روش درمانی از دهه ی 1920 از بیمارستان جانزهاپکینز آغاز شد.

آیا می توان مصرف داروهای ضد صرع را متوقف کرد؟

می توان در نهایت مصرف داروهای ضد صرع را متوقف کرد ولی اینکار به چندین عامل از جمله سن بیمار ٬ نوع صرع و مدت زمانی که حمله ی تشنجی ایجاد نشده است بستگی دارد. خطر اصلی قطع مصرف داروی ضد صرع ٬ عود حملات است. مطالعات نشان می دهند که در بیش از ½ بزرگسالان مبتلا به صرع که در دو سال اخیر دچار حمله ی تشنجی نشده اند می توان بدون ایجاد حمله ی تشنجی جدید مصرف دارو را متوقف نمود.

بیشترین احتمال قطع موفقیت آمیز داروهای ضد صرع در موارد زیر دیده می شود:

- سن بیمار زیر 30 سال باشد.

- حمله های تشنجی به خوبی به وسیله ی دارو کنترل شده باشند.

- بیمار فقط به یک نوع اختلال تشنجی مبتلا باشد.

- در 2 تا 5 سال اخیر ٬ حمله ی تشنجی روی نداده باشد.

- معاینه عصبی بیمار طبیعی باشد.

- نوار مغزی(EEG) بیمار طبیعی باشد.

البته باید توجه داشت که حتی در صورت وجود تمام معیارهای فوق ٬ تضمین کاملی برای عدم بروز حمله ی تشنجی دیگر ٬ پس از کاهش دادن یا قطع مصرف داروها وجود ندارد.

- داروی ضد صرع باید تا زمانی که پزشک صلاح می داند ادامه یابد و قطع ناگهانی آن ٬ احتمال بروز حمله های جدید یا حمله های شدید ٬ طولانی یا مداوم (حمله ی پایدار صرع) را افزایش می دهد.


موضوعات مرتبط: بیماری صرع 2
ادامه مطلب
[ شنبه پنجم شهریور 1390 ] [ 9:49 ] [ دکتر امیرحسین اسماعیلی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

به وبلاگ دکتر امیرحسین اسماعیلی خوش آمدید

انتشار مطالب وبلاگ ممنوع است
موضوعات وب
امکانات وب