فلج مغزی
Cerebral palsy
فلج مغزی عبارت است از یک گروه از اختلالات عضلانی و دستگاه عصبی که در شیرخوارگی آغاز میشود و درجات متفاوتی از ناتوانی ایجاد میکند. فلج مغزی، ارثی نیست. این اختلالات، دستگاه عصبی مرکزی و دستگاه عضلانی را درگیر میسازند.
علایم شایع
تعداد و شدت علایم زیر در کودکان دچار فلج مغزی، کاملاً متغیر است:
- بروز مشکل در مکیدن نوک پستان یا شیشه شیر در همان اوایل شیرخوارگی
- فقدان تون عضلانی طبیعی (در مراحل اولیه)
- کندی رشد و نمو (راه رفتن، صحبت کردن)
- سفتی و اسپاسم عضلات (در مراحل بعدی)
- درجات متغیری از عقبماندگی ذهنی
- مشکل در هماهنگی و تعادل بدن
- کری
- ژستهای غیرطبیعی بدن
- لوچی
- حرکات بیهدف بدن
- تشنج
علل
وجود نقایصی در مغز و نخاع. علت بروز این نقایص غالباً ناشناخته است. در 90% از موارد، آسیب قبل از یا به هنگام تولد رخ میدهد. دلایل شناخته شده عبارتند از:
وارد آمدن صدمه به هنگام تولد، از جمله کمبود اکسیژن به طور طولانیمدت
بروز یک عفونت در مادر در زمان حاملگی، که به جنین داخل رحم انتقال یابد؛ به خصوص سرخجه
مننژیت یا آنسفالیت در شیرخوارگی یا کودکی
عوامل افزایش دهنده خطر
نارس بودن
مصرف الکل در زمان حاملگی
بروز تشنج در مادر در زمان حاملگی
زایمان چند قلویی
پیشگیری
ترتیبات مراقبت مناسب را در زمان حاملگی، شروع درد زایمانی، و زایمان فراهم آورید.
در زمان حاملگی، رژیم غذایی طبیعی و متعادل داشته باشید.
در زمان حاملگی، بدون مشورت با پزشک خود هیچ دارویی مصرف نکنید. به هیچ عنوان الکل ننوشید.
در زمان حاملگی، از افراد بیمار و مبتلا به عفونت دوری گزینید.
عواقب مورد انتظار
شدت این نوع اختلال در کودکان بسیار متغیر است. امکان دارد کودک دچار فلج مغزی، علیرغم ناتوانی عضلانی شدید، بسیار با هوش باشد. از بسیاری از کودکان دچار فلج مغزی میتوان در محیط گرم خانه نگهداری کرد. آن دسته از کودکانی که اختلال خفیفتری دارند میتواند یک زندگی پربار و تقریباً طبیعی داشته باشند. اما کودکانی که اختلال شدید دارند ممکن است نیازمند مراقبت مخصوص باشند.
عوارض احتمالی
ناتوانی دایمی
وارد آمدن صدمات به علت نقص در هماهنگی و تعادل بدن
درمان
اصول کلی
- هیچ راه معالجهای وجود ندارد. اما با درمان مناسب میتوان به این کودکان کمک کرد.
- روان درمانی یا مشاوره برای کمک به خانواده کودک برای پذیرش وضعیت کودکشان و کمک کردن به وی برای دستیابی به حداکثر توانایی خود
- جراحی برای تصحیح مشکلات عضلانی و بدشکلیهای مربوطه (گاهی)
- مراقبت در مکان مخصوص نگهداری درازمدت کودکان دچار فلج مغزی شدید (گاهی)
- با توجه به این که تشخیص زودهنگام مهم است، کودک خود را مرتب برای چکاب پیش پزشک ببرید. تشخیص ندادن فلج مغزی ممکن است باعث شود کودک فرصت وارد شدن به برنامههای مخصوص برای به حداکثر رساندن رشد و نمو را از دست دهد.
- همواره در مورد خود و کودکتان دید مثبت داشته باشید. گاهی نتایج دور از انتظار و خوبی به دست میآید.
- با دیگر والدینی که کودکانشان فلج مغزی داشتهاند مشورت کنید و از آنها راهنمایی و کمک بخواهید.
- در مورد برنامههای آموزشی و فیزیوتراپی مخصوص این کودکان و نیز گروههای حمایتی تحقیق به عمل آورید تا بتوانید به بهترین درمان دسترسی داشته باشید و تواناییهای کودکتان را به حداکثر برسانید.
داروها
امکان دارد داروهای ضدتشنج برای کنترل تشنج ضروری شوند.
امکان دارد شلکنندههای عضلانی برای رفع اسپاسم تجویز شوند.
فعالیت
کودکتان را تشویق کنید تا هر چقدر میتواند فعالیت داشته باشد.
با انجام فیزیوتراپی، کار درمانی، گفتار درمانی، و استفاده از وسایل مخصوص میتوان به کودک کمک کرد تا به حداکثر توانایی ممکن دست یابد.
رژیم غذایی
هیچ رژیم خاصی توصیه نمیشود. یبوست شایع است و شاید نیاز به نرمکنندههای مدفوع وجود داشته باشد.
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
اگر شما در مورد رشد و نمو کودک خود دچار شک شدهاید یا به فلج مغزی مشکوک هستید.
